АТОМЫН БҮТЭЦ, ҮЕЛЭХ ХУУЛЬ, ҮЕЛЭХ СИСТЕМ, Атом нарийн нийлмэл систем болох нь

2011-06-04 23:49

 

Эртний Грекийн гүн ухаантан Демокрит, Левкипп нарын

 

атомын тухай төсөөлөл нь дараа дараачийн үеийн эрдэмтэн мэргэдийн ажилд тусгалаа олж байсан боловч шинжлэх ухааны үндсэн ойлголт цэгцэрч амжилгүй явсаар ХҮП зуунтай эолгожээ. Чухам эвэ үеэс л шинжлэх ухааны их нээлтүүд гарч эхэлсэн бөгоод

 

атом молекулын тухай орчин үеййн сургаад бүрэлдэн бий болж ирсэн юм.

 

Р.Бойлъ, А.Лаваузье, Ж.Дальтон, М.В.Ломоносок прги эрдэмтдийн ажлын үр дүндхимийн шинжлэх ухааны онолын үндэс тавигдаж атом молекулын тухай сургаал улам хөгжиж ирсэн боловч XIX зууны сүүл үеийг хүртэл атом бол бодисыи хамгийн жижиг, хуваагдашгүй хэсэг юм гэсэн үзэл ноёрхсоор иржээ.

 

Энэ үеэр атом нь өөр бусад эгэл хзсгүүдээс тогтдог байж болох юм гэсэн таамаглал гаргаж болохуйц хэд хэдэн нээлт гарчээ

 

Тухайлбал 1879 онд Английн эрдэмтэн У.Круксыи нээсэн катодып туяапЖ.Ж.Томсон судалж 1887онд энэ нь электронуудын урсгал болохыг баталжээ. Улмаар электрон нь 9,11103,кг масстай —1,602-10-19 Кл цэнэгтэй этэл жижиг хэсэг бөгөөд бүх злементийн атомд агуулагддаг болох нь тогтоогджээ. Электрон гэдэг нэр томъсог1891 онд Английн фикизч Ж.Стони шинжлэх ухаанд анх оруулж ирсзн юм. 1895 онд Гермаяы эрдэмтэн В.Рентген онцгой нэвтрзх чанартай шинэ туяаг нээж х- туяа гэж нэрлэжээ. Үүнийг «врвор реятгеа туяа гэж нэрлэдэг бөгөөд өнөөүед судалгаа шинжнлгээний ажилд болон анагаах ухаанд өргөн хэрэглэгддэг болсныг бид мэдзх билээ.

 

Мөн Э.Гольдштейн, В.Вин нарын судалгааны дүнд протоныг нээсэн бөгөед эиэ нь

 

1,67-10-24 г масстай +1,602-10-19Кл цэнэгтэй жижиг хэсэг болохыг тогтоожээ

 

1896 онд Францын эрдэмтэн А.Беккерель ураны нэгдлүүд нь өөрөөсөө үл мэдэгдэх нэгэн туяаг цацруулдаг бөгөөд эяэ нь бас л өвөрмөгц нэвтрэх чаиартайг ажиглажээ. Энэ үзэгдлийг М.Кюри, П.Кюри нар нарийвчлая оудалж ураны төдийгүй торийн нэгдлүүд ч ийм шинж чанжртай болохыг тогтоож үүнийг цацраг идэвхт чанар гэж нэрлэжээ. Улмаар Бсккерелийн кээсэн цацрагийг соронзон ороя дундуур нэвтрүүлзхздхэсэг болон задарч нэг хэсэг нь соронзон оршны + туйл руу, нөгөө нь хасах туйл руухазайж гуравдах хэсэг нъ чиглэлээ өөрчлөлгүй гарч байгааг ажигласан байна. Тэд (+)туйл руу хазайсан хэсгийг

 

туяа, (-) туйл руу хазайсан хэсгийг а- туяа, чиглэлээ өөрчлөлгүй гарсан хэсгийг

туяа гэж нэрлээд хожим нь

туяа нь электроны урсгал, а туяа нь гелийн ионы урсгал, ү

туяа нь цахилгаан соронзон долгион болохыг тус тус тогтоожээ.

 

 

Дээр дурьдсан нээлтүүд атом нь олон жижиг хэсгүүдээс бүрдцэг болохыг баталж өгчээ. Улмаар атом нь чухам ямар бүтэцтэй болох, түүний жижиг хэсгүүд нь өөр хоорондоо хэрхэн харилдан үйлчлзлцдэг, яаж байрладаг гэх мэтийн олон асуулт тавнгдаж янз бүрийя таамаглалыг эрдэмтэд дэвшүүлэн тавьж байв. Тухайлбал 1904онд Ж.Ж.Томсон атом нь эерэг цэнэгээс тогтсон 10 нм орчим диаметр бүхий бөмбөлөг бөгөөд түүний бүх эзлэхүүнээр нь электронууд хөвөн явж цэнэгийг нь саармагжуулдаг гэсэн гаамаглал гаргажээ. Мөн онд Японы фнзнкч Х.Нагаоко атом нь Сапчир гаригтай төстэй бүтэцтэй бөгөөд төвд нь эерэг цэнэгтэй бнмбөлөг орших ба түүнийг электронууд бүс маягнйн замаар гонрон эргэдэг гэсэн өөр нэг загварыг дэвшүүлжээ.

 

Эдгээр таамаглалыг шалгах зорилгоор сорилт туршилт и item эрдэмтдийн нэг нь Английи физякч Э.Резерфорд байлаа.

 

Like | Ангилал : Органик биш хими | Нийтэлсэн : gundalai0126 | Уншсан (1765) | Өмнөх бичлэг | Дараагийн бичлэг

Сэтгэгдэл

  1. jacklen anderson :
    2012-10-16 19:50

    NICE ene yag minii haij baisan zuils mon baina THANKS A LOT

  2. Suragch ni :
    2011-11-29 11:31

    ene jin dund suriin bagshiin blog.bagsh ni uuruu ih hijeeltei bga sh dee.....

  3. altansukh :
    2011-11-28 15:29

    goy ym bna gehdee ahiuhan ym tawiul bolj l bna

Сэтгэгдэлийн тоо : 3

Сэтгэгдэл бичих

Таны нэр :
Таны э-мэйл хаяг : Ил харагдахгүй.
Сэтгэгдэл